dinsdag 13 juli 2021

Boartsje mei taal

Twa wiken lyn spruts ik Pyt Postma yn Wommels oan.
“Dyn namme komt faak foar yn de rubryk "Nij Frysk Wurdboek”, ik soe der wol efkes mei dij oer prate wolle, want ik fyn dat wol nijsgjirrich.
Meitsje ik der in blochje oer”

“Altyd goed,” seit Pyt en hij begjint gelyk al mei entûsjasme te fertellen oer hoe en wat.
“Ik haw krekt wer in wurd ynstjoerd.
“Wjerskôgje”, as nij wurd foar “doublecheck”. 
Pyt leit mij dan gelyk ek út hoe’t hij der oan komt. 

Op tiisdeitemoarn 13 july bledderje ik de Ljouwerter krante troch en myn each falt op in kop mei it wurd  “Wjerskôgje”



Pyt, tink ik gelyk. It is him wer slagge.

Ik stap gelyk op de fyts en tref him thús oan. 
In grutte laits en grutsk.
Dochs wol, hoewol it fansels mar in aardichheidsje is.  
In pear fragen oan Pyt

Pyt, do dochst faak mei, hoe bist dêr sa ta kommen?

Sûnt ik net mear hoech nei te tinken op it wurk tink ik oer dit nei.
Ik haw in soad aardichheid oan de Fryske taal en fyn it alle kearen wol in útdaging om wat te betinken. Boartsje mei taal is prachtich.

Op hokker wize dochsto dat. Sikest yn âlde boeken, of wurdboeken of smytst it thús yn de groep?

At ik gelok ha, dan sjit mij al frij gau wat te binnen.
Do sjochst op de krante fan hjoed dy’t hjir leit, dat ik al in wurd opskreaun haw.
Dat skeat mij as earste te binnen foar de nije opjefte.

Mar it kin ek wêze dat ik der wat mei omrin, der in nachtsje oer sliep en dat ik dan tefreden bin.

Hoe faak hast wol net meidien?

Sûnt juny 2019, mar in inkele kear kom ik net op in wurd wêr’t ik tefreden oer bin.
Dan stjoer ik neat yn.

Dyn wurd is no útkeazen en ik sjoch datst it grutsk bist. Is dit al faker bard?

Ja it wurd “fly-by” moast ek in kear oersetten wurden en doe stjoerde ik “flo-sjo”yn.  Mei de útlis der bij wie it rekke.

Ik hie dy kear meardere wurden ynstjoerd en dy fûnen se wol grappich.



Der binne troch de jierren mear as hûndert nije wurden makke, brûkst se sels ek?

Der binne in pear wurden dy’t hingjen bliuwe, mar it bliuwt lestich om nije wurden yn in petear te brûken sûnder der bij te sizzen wat ik der mei bedoel.
Dan sjit it syn doel wat foarbij.

Wat fynst fan oare ynstjoeringen?

Ik fyn it in fermaak om dat te lêzen. Moaie fynsten betiden, mar soms fyn ik it te fier socht. 

Bist altyd hoopfol ast wat ynstjoerst?

Dat is net altiten sa, mar somtiden dan mien ik op foarhân hast seker te witten dat myn wurd útkeazen wurdt.
Dan bin ik tige tefreden dus.
De sjuery sjocht it dan oars.

Swier teloarsteld dan?

Seker net, der binne safolle mogglikheden mei taal. It is fansels geweldich dat se in wurd fan mij útsykje, mar at it net sa is, haw ik gjin argewaasje

Wat noch wat foarbylden fan wurden dyst ynstjoerd hast?

hacker – net ynbrekker

vintage – earsttenein

freelancer – kwartsjesiker

Hast ek kontakt mei oare ynstjoerders want it binne faak deselde?

Ik haw gjin kontakt mei oaren, útsein mei Harm Posthuma. Dêr haw ik it lêst efkes mei oer hân want hij stjoert ek wol ris wat yn.

Lêst in soad Frysk?

Ja, best wol. Bin no mei Hylke Speerstra syn nije boek dwaande en at er ien moai byldzjend Frysk brûkt is it Speerstra wol.


Ta beslút

De rubryk Nij Frysk Wurdboek stiet tiisdeis yn de Ljouwerter Krante. Ek op Facebook binne de ynstjoeringen te folgen.

Wij kinne fêst noch mear ynstjoeringen fan Pyt yn de krante ferwachtsje. Net op facebook, dêr docht hij net oan.



zondag 11 juli 2021

Wer belibje

Der binne tal fan apps om  je fytsprestaasje fêst te lizzen

Dit is ek wol in moaie: Relive

In rûntsje troch Skrok mei in muorre fan fûgellûd

en fia Hinnaard en Iens werom

vrijdag 9 juli 2021

In rûntsje om Grins hinne



De stêd Grins, dêr wolle wij om hinne fytse.

Dat is de útdaging tongersdei.

Auto yn Gryptsjerk 

en lâns it van Starkenborgkanaal de earste kilometers

Bij Gaarkeuken


Lâns Briltil, 

troch Zuidhorn, 


lâns it Aduarder Voorwerk, 

er de Wierumerskou 


en lâns de Wierdebegraafplaats bij Wierum, 

in snufke stêd Grins,


troch Zuidwolde, lâns Kardinge, oer Noorddijk, 

oer Meerdijk, Klein Harkstede, Engelbert, 

Waterhuizen, Haren,

om it Paterwoldsemeer hinne, troch Hoogkerk


oer de Poffert

troch Oostwold

troch Enumatil


lâns Faan

troch Niekerk

lâns Gaarkeuken

werom nei Gryptsjerk,


It wiene 86 moaie kilometers

oer goeie fytspaden en dykjes, 

mei in soad ôfwikseling 

en troch leuke doarpkes

Wij hiene sa'n 50 nûmers

fan it knooppuntennetwurk nedich

Wierum

Wierum leit yn it noarden fan Fryslân.

Wierum leit ek yn Grinslân.

Nea witten, 

mar doe't wij in omliedingsroute folge moasten

op ús fytstocht om de stêd Grns hinne 

kamen wij der lâns.

It wie tiid foar in broadsje 

en dus sykje wij in moai plakje 

yn it skaad fan in tsjerkhôf.


In tsjerkhôf, 

ik haw meast grutte muoite om dêr lâns te fytsen

sûnder efkes te sjen.

No past it hielendal.

It broadsje op en in slach oer it tsjerkhof.

Tafal of net, 

mar bij it earste grêf  dat ik sjoch

komt er gelyk in herinnering nei boppe

In heit, in dochter, augustus 2017?


Dit it grêf fan de heit en de dochter

dy't omkaam binne op Lauwerseach.

6 wiken lyn fytsten wij it Lauwermar om

en seagen yn Lauwerseach tsjinoer de fiskboer

in "monumintsje"foar de heit en de dochter.

Ik bin der hast wis fan.

Thús sykje ik it noch efkes op.

Sjoch hjir


woensdag 30 juni 2021

Chiel

 Michiel Hiemstra stoarn, 

in karakteristike doarpsgenoat 

en in man fan myn  generaasje

De KV Wommels frege mij

om wat te skriuwen 

as oantinken oan Chiel, 

want sa neamde is him

Sjoch hjir


Fytse, farre, fytse, busse, fytse

 Moandei

op de fyts nei Starum

dat binne 37 kilometers

foar de wyn.


Wachtsje op de boat 

bij it keunstwurk

Farre, 

sa'n 25 kilometer nei Enkhuzen, 


18 km per oere

op in rêstich mar, 

mei mar 8 fytsen oan boat 

en 9 minsken


lâns in tagongspoarte yn Inkhuzen


lâns de fjoertoer op wei nei Andyk


de roze buorden folge nei de bus

dy't it fytspaad ferfangt

want dat is jierren ticht op de Ofslútdyk


Mei 3 fytsen yn de bus 

nei Koarnwertersân


Noch 22 kilometer nei hûs

yn de wyn, 

dat dan wol wer


In moaie tocht fan 106 kilometer



dinsdag 29 juni 2021

Humor yn de tsjerke

 Marten de Boer fan Easterein 

hat earder ek alris in boekje skreaun oer de tsjerke:

Dûmny jo ha my wol ris mear ferfeeld'.

Der sil noch wol mear boekjes mei humor wêze

oer dûmny's en tsjerken.

Ik kaam dit stikje tsjin yn de krante:




zondag 27 juni 2021

Hichtepunten

 



Trije hichtepunten, der gongen wij sneon foar.
Letterlike hichtepunten wol te ferstean.
Wij moasten der wol 92 kilometer foar fytse.

1. It brechje fan Bartlehiem



Foar sommigen minsken in symboal.
Foar mij net. 
In hinderlike hindernis
omdat je der net bij op fytse kinne
In rinbrêchje op fytspaden
ik haw der in hekel oan.
"Je moet er twee keer langs"
je moet er twee keer langs"
seit in entûsjaste Hollanner
at wij der oerhinne rinne.
Ik sjoch him oan en ûnnoazel "oh ja"?
"Ja, je moet er twee keer langs"
Ik haw "gjin idee" wêr't hij it oer hat

Wij fytse fierder

2. de terp fan Hegebeintum



De heechste terp fan Fryslân 
en dat mei elkenien witte.
In nij besikerssintrum moat dizze attraksje helpe
ta in symboal út eardere tiden te wurden.
It is in moaie klim
en it hat wol wat dêr op de fierders keale flakte

3. De seedyk bij Swarte Hoanne




Bij Swarte Hoanne stiet de slykwurker
In symboal fan de Bildtkers
dy't oan it ynpolderjen west hawwe.
De striid tsjin de see en tsjin de blubber


92 kilometer fytst, wêrfan 200 meter mei de boat.
Bij Keimpetille stutsen wij it van Harinxmakanaal oer
en fytse fia in net bewaakte oergong it spoar oer nei Wjelsryp





donderdag 24 juni 2021

Kokosnuten


Wat in moaie moarn.

Ik fytste troch Spannum

en betocht mij 

dat dêr noch immen is dy't myn heit goed kind hat.

Dy tip hie ik in moanne lyn krigen.

Frou B. is 95 jier, 

ik wist wêr't se wenne

en sij wie yn de tún yn de slach mei ûnkrûd.

Ik ferteld wa't ik wie

en sij noege mij entûsjast út mei de wurden

ik haw ek noch wat yn'e hûs fan jim heit.

Ik wie benijd.

Oan de kofje en oan de praat.

Prachtich, op dy leeftyd noch safolle witte

en sa bij de tiid.

Sjoch sei se

dit hawwe wij krigen fan dyn heit

doe't hij út Yndie kaam (1949)

en doe't wij trouden....

Har man (A.) wie de ienige dy't dy twa jier 

dat heit yn Yndie siet,  faak skreaun hie

oer hoe't it yn Spannum wie en sa.....

Twa útsnijde kokusnúten

dy't je foar de smokerij brûke koene.

Frou Beukens hat it no 70 jier yn besit

Prachtich dat sa'n kadootsje 

mei sa'n ferhaal bewarre is




Keunstkuier

 Yn Penjum is oan't 3 july de keunstkuier.

In noflik eintsje rinne flakbij en yn it doarp

bij in 30 tal keunstwurken lâns.

En in slach troch in doarp

mei syn karakteristike dingen
















maandag 21 juni 2021

Kninen

 


In moai gesicht dêr oan de Slachtedyk tusken Kûbaard en Lollum,

in kninenheuvel

zondag 20 juni 2021

Pankoekite

 


Doe't ik sa'n jonkje wie, sa âld as dizze trije,

ieten wij ek wolris pannekoeken thús.

Dat wie dan op tiisdei.

Nea op in oare dei.

Us mem hold fan fêste skemas

De iene tiisdei echte brúne beannen, 

mei in klûntsje Blaue Bân, spekjes en smots,

de oare tiisdei pankoeken mei sjerp of sûker.

Net beide, it wie of sjerp of sûker.

Wij dogge it no at wij de jonges ferrasse wolle.

Hearlike ferhalen tsjinelkoar, dy heare wij dan.

Sa seit de iene, dat sûker net goed is

wylst hij de sjerpflesse hast op de kop hâldt.

Se kinne it hiel goed meielkoar fine

en lústerje goed nei elkoar.

It wie in hearlik pankoekfeessie

en dat op sneon,

Oh ja, it wie net kâld yn de hús hear.....

zaterdag 19 juni 2021

Biljerte

 


Ik bin yn de bieb, 

en dêr leit de gids fan ús fierstentegrutte gemeente.

Nijsgjirrich as altyd, nim ik ien mei

In gids, ik bledderje him troch 

en konstatearje dat de adfertinsjes hast eachje as redaksjoniel nijs.

In gemeentegids, foar wa is dy en wat stiet der yn?

freegje ik mij ôf at ik in poging doch om der wat wizer fan te wurden.

It is mij net slagge.

Wat in bealch fol wurk foar.....

Ja, foar wa soe dit no wêze?

It is in brij oan adressen fan ferienings.

Ik wit net at se bij ús fierstentegrutte gemeente ek witte

dat er ynternet is.

Dat je dêr altyd aktueel binne en mei sa'n gids net.

Weismiten jild neam ik it....

Ik bledderje oan de ein ta

(ja, ik bin in trochsetter)

en stuitsje op de biljertferienings yn de gemeente

Mar leafst yn 40 plakken is in biljertferiening

en yn sommigen sels mear.

Toppenhuzen spant de kroan,

dêr hawwe se 7 biljertferienings mei dizze biljertnammen:

  • Krekt oer it lekken
  • de Trochsjitters
  • Dwers troch it lekken
  • Fan kyt ôf út
  • Oer de Bân  út
  • Oer de Raede
  • Wat dacht je wat
Yn oare doarpen hawwe wij ûnder oaren dizze:
  • Arum - Een voor Een
  • Burchwert- De Twastriid
  • Eksmoarra - 't Keutje
  • Eksmoarra - de Stootsters
  • Gastmar - Nea tocht
  • Hartwert - Nocht en wille
  • Heech - de Kromme Keu
  • Heech - Frjemde ballen
  • Himmelum - de Kromme Keu
  • Hichtum - de Wille Stjitters
  • de Hommerts: fan los út
  • de Hommerts: mei trije oer trije
  • it Heidenskip: it Krytsje
  • Kûbaard: de Fleanende Bal
  • Nijlân: Op it griene lekken
  • Wâldsein: de Poedelaar
  • Ysbrechtum: Brike Pjukkers
  • Zurich: de Pompers

Dat mei neat út dizze gids fermannichfâldige wurde mei,

dan wol iepenbier makke wurde,

sûnder tastimming fan de útjouwer út Den Helder

dat is wol hiel raar.......

Dêr lûk ik mij neat fan oan.


vrijdag 18 juni 2021

It lange gêrs

 

Moaie blomrike bermen dêr hâld ik fan.

Dêr is de lêste 5 jier aardich wat yn feroare.

Ik sjoch ek dat der no mei belied meand wurdt.

Earst in strookje lâns de dyk en de rest stean litte.

Dat strookje gie der ôf doe't it gers noch net lang wie.

No is alles lang.

Te lang.

Der binne bochten mei te min oersicht foar fytsers en auto's

It wurdt no gefaarlik.

No't de lannen oeral keal binne 

kin it bermmeanen begjinne.

Want dat is hurd nedich

It binnenpaad bij Skrok en it binnepaad nei Lytsewierrum

mei wol lang bliuwe.

De stikels der wat weihelje bij de brechjes

is goed genôch

bij Lytsewierrum


Skrok

woensdag 16 juni 2021

Húskes

 Wij fytsten ferline wike in rûntsje Nederlân.

It wie moai waar en it hoechde om ús net waarmer.

Fytse lâns de Hanzeroute, 

de Midden Nederlân route,

de Maas Route

en fierders sa't it ús útkaam.

It oernachtsjen hiene wij fierders net regele

dus hoopten wij dat de Freoenen op de Fyts

wer iepen stiene foar gasten.

It wie drok mei fytsers en rinners

dus al te krytysk sjen nei in oernachtingsplakje wie der net bij.

Wat dizze kear opfoel wiene de 'huskes".

As earste sliepten wij yn dizze prachtige blokhut 

yn in romme tún bij aardige minsken


en it húske wie neist de doar




As tredde ferbliuw ûntdekten wij "erbarmelike" omstannnichheden binne
at wij de berjochten lêze oer gastarbeiders.

In stikje fan de loads wie "omtoavere" ta in ferbliuw foar twa minsken.
Twa bêden in heal oanrjocht en in jierren 50 lampe.
Fierders koene je de kont dêr net keare.

 
Dat "de kont net keare kinne" net allinne figuerlik mar ek letterlik sa wie
jout dizze foto oan.
De kast wie it húske.......

It wie fierders in aaardige gastfrou,
it moarnsiten wie goed
en wij hawwe ek goed sliept

Yn dit "appartemint" hong ek noch in tapaslike siswize



maandag 14 juni 2021

It listje fan 10

 

 
De muzyk wie geweldich sneontejûn.

Stevie Ray Vaughan undercover, 

spile lekkere blûs yn it Bolwerk yn Snits.

Wat in gelok dat live muzyk wer kin.

Gelok?

Wat is gelok feitlik?

Dat ik sneon as alderlêste nei binnen mocht 

wylst de band al in kertier spile?

Dat bij de graasje fan ús leave hearen fan it Bolwerk 

de doar ek foar mij iepen gong?

Wat is gelok?

Ik hie dus in kaart, as ien fan de earsten kocht.

Yn desimber 2020.

It optreden fan jannewaris wie útsteld, fan febrewaris ek, fan april ek

mar no koe it wurde.

Tefolle kaarten ferkocht troch alle oanpassingen

Systemen dy't net goed wurkje

en dus mochten der 10 man net yn

wie de boadskip oan de doar.

Ik stie op it listje fan 10.

Wij moasten wachtsje

oant it wis wie dat de lêsten net kamen.

In frjemde rigel. Net te akseptearjen.

Doe't ik dan as lêste fan de 10 nei binnenmocht

wie myn adrenaline al heech.

Net fan de wille om de muzyk

mar fan lilkens.

Ik haw hjoed in pittich briefke nei de direksje stjoerd.



zaterdag 12 juni 2021

Rûntsje


 400 kilometer yn 5 dagen

dy brochten ús yn Brummen. 

Maren Kessel, 

Nieuwland 

en Lunteren

Hearlik fytst.....

maandag 7 juni 2021

Moai waar

 


It liket in wike droech te bliuwen

it liket in wike in aardige temperatuer te wêzen

om te fytsen, dus

binne wij op fytsfakânsje

Rjochts op twitter sa no en en dan in foto

fan ûnderweis