Reitsma

Yn Diggelfjoer fan april in artikel skreaun oer slachter Reitsma.

Wij skriuwe 1904. De Boalserter trekfeart, dy’t troch Wommels rint, is in drok farwetter. Frachtskippen mei stront en sân. Foar Tsjalling Reitsma (1877 – 1948)  in reden om krekt dêr in oan de Molewâl in slachterij te begjinnen, omdat skippersfolk leafst iten ynslacht bij winkels oan it wetter. Pikel bakken ûnder en boppe wurdt de spek rikke. Yn 1948 giet de winkel oer nei soan Anne Reitsma ( 1911- 1965) en Ymkje van der Velde (1916- 2005). Yn 1965 binne der meardere slachters yn Wommels en ien dêr fan stoppet. It is in moai momint om de “deade” Molewâl  te ferlitten en yn it sintrum fan it doarp in winkel te begjinnen.  Terp 5 wurdt it nije adres en op 19 septimber  2026 fan dit jier is it 60 jier lyn dat de modern ferboude winkel iepene wurde kin. It  moderne sit him dan foaral yn de toanbank wêr’t je de produkten sjen kinne en útsykje.  Foarhinne leit alles yn in grutte kuolkast. Efter de winkel komt in nij slachtplak, want yn dy tiid slachtet de slachter sels. 

Tsjalling en Annie binne dan it nije slachtersgesin en mem Ymkje en oare famyljeleden wurkje noch folop mei. It jout wol wat rûs yn it doarp want de slachter hat ek oar itensguod te keap lykas Brinta, Hak grienten en Van Nelle Supra kofje.

Tsjalling Reitsma sjocht mei nocht werom op de tiid dat hij sels slachte. Moarns earst de “libbene keuring” en middeis at it bist slachte is de fleiskeuring.

Tsjalling Reitsma hie froeger ek wol boer wurde wollen, dus sels wat lân en fee hâlde is in moaie, sinfolle en praktyske “hobby”. De slachte kij komme altyd bij de boer wei en nea fan in feemerk. Tsjalling wit noch te melden dat de earste ko dy’t hij slachte bij Tjeerd Nijdam wei komt en de lêste bij soan Murk Nijdam.

Yn dy begjinjierren kost in pûn fleis 1,20 of 1,30 en it fleis is 1,80. Yn gûnen fansels.

De drûge woarst fan harren hat in eigen unike smaak neffens in resept  fan pake Tsjalling. Op 1 july 2006 stopje Tsjalling en Annie Reitsma mei de winkel en drage it oer oan Murk Okkema dy’t jierren slachtersfeint is bij de Reitsma ’s.

Op dy datum hawwe se 40 jier winkelman en winkelfrou west en mei 65 jier is dat in moai momint om te stopjen. It slachtersfak is in swier berop, seker at je sels slachtsje. Moai dat sij no 20 jier oan de râne fan it doarp genietsje kinne fan frije tiid. 

Mear oer it petear en moaie foto’s binne hjir ûnder te sjen

Wat foto's en oanfullende tekst

(foto's komme fan de Facebookside Wommels troch de tiid of fan de famylje Reitsma)

De priis

Op de sneon dat SDS 1 út fuotballet

sykje ik myn heil altyd earne oars.

Meastal  wurdt it treddeklasser Nijlân, 

mar ek twaddeklasser sc Boalsert hat myn waarme belangstelling

Sneon nei Nijland - Minnertsga

Beide in punt (1-1) , mar Nijland hie mear fertsjinne.

In geweldich moai doelpunt fan Nico Pieter Bonnema

en de priis mei de ferlotting makke myn dei goed .....

..... en Jellie harres dei ek,

want sa faak kom ik net mei blommen thús

Sis mar nea

Revolúsje

Wa begjinne de morele revolúsje?

Dat dat nedich is om de wrâld wer op in better spoar te krijen

dat is dúdlik

In moai, koart boek

dat ik as e-boek bij de byb lêzen ha

In skuor yn de dyk

 

De diken binne hjir en dêr aardich oantaasten troch it winterwaar.

Sjoch hjir op de Berkwereterleane

In skuor yn de lingte fan de dyk, 

wêr't myn brede bân ynpast

Kinst neigean hoe't it mei racefytsbantsje gean kin

Ik haw op 25-3-2026 in melding dien bij de gemeente

At se no mar net sizze 

dat krekt dit stikje dyk troch de gemeente Waadhoeke ûnderholden wurdt

Oanfulling

Op freed 27 maart is it oplost

Alle hulde foar de gemeente Súdwest Fryslân

QR fers

It Fryske Fersenpaad rint fan Iens nei Boalsert. 

Op ferskate plakken stiet in boerd mei in gedicht

Der wurdt ek wolris ien fernield.

Sa as dizze bij Wommels

Hij is lang leech bleaun

mar ik haw der dizze winter in QR koade op plakt

Dy sit er al twa moanne op.

Efter de koade sit in fers.

De test wiist út dat der 60 minsken de muoite dien hawwe

om de tillefoan út de bûse te pakken

en de QR koade te skannen

Ik wit net at it in soad is of in bytsje

Hippe Gasten

 In rockband foar baern

Dat like mij in moai fersetsje foar de trije jonges fan 11, 9 en 8.

Op sneintemiddei sette wij ôf nei it Bolwerk yn Snits

It is op dizze sneintemiddei in drokte fan belang 

yn de buert fan it Bolwerk yn Snits

want der is kermis op it Martiniplein.

Mar yn it Bolwerk is it rêstich. 

Te rêstich om der in grut feest fan te meitsjen liket mij sa ta.

Dat falt ta, 

dy Hippe Gasten witte wol rie mei sokke middeis.

In leuke rockband foar bern 

mar ek foar de heiten, de memmen, de pakes en de beppes

Ynteraktyf hjit ta en dat falt goed yn de smaak

De jonges hawwe lêst fan de remmende wurking.

De iene sjocht nei de oare at dy ek mei beweecht

en de oare sjocht nei de tredde foar it selde.

It is wat wennen sa.

De famkes yn de seal hawwe dêr gjin lêst fan, 

dy springe, dûnsje, dy sjonge mei en dy roppe

De polonêse bringt feroaring

Elkenien docht mei

ja, sels ik

ja, sels de trije jonges

Dan meie se allegear op it poadium 

en de band yn de seal, 

dat is ek in goed ûnderdiel

Dat fine se leuk...

De akt mei de man meit it burd fyn ik wat minder

mar sij genietsje der fan at ik yn it ljocht setten wurd.

Jellie en ik fine it in slagge middei

de bern fine it ek in moaie middei,

mar dat strielden se pas letter út

Bluesrock

In band mei namme is Ten Years After. Yn 1969 op it legendaryske festival Woodstock binne se ferrassend goed en hawwe se foar ivich harren sound delsetten. Dizze sneontejûn stean se yn it Bolwerk yn Snits en binne se net mear ferrassend mar wol hiel goed.

De 80 jierrige Ric Lee is de drummer en hij is it ienige orisjiniele bandlid fan doe.

De sound fan Ten Years After stiet mij tige oan, mei moaie gitaarpartijen en hearlike toetsen.

Sa't TYA it op dizze toernee yn Europa bringt is wer dikke prima. It lûd yn it Bolwerk is  bêst genôch en 5 kertier TYA is in genot om nei te hearen en te sjen.
Dat lêste komt miskien wol de enerzjy dy't de band útstrielet en de moaie ljochteffekten. 

De jierren 69 drumsolo mist fansels net en dan begryp je ek wêrom Rick sa'n boppemjittich grut drumstel hat: oeral wêr't in lûdsje úthelje kin docht er.

De útferkochte seal fol leafhawwers (wat is der in bytsje praten tidens de muzyk!) wacht hiel lang op it favorite Going Home en de ynkoarte ferzje kin myn toets fan krityk mar krekt trochstean.

Dan is it om 22.30 tiid foar de Bintangs. Dy bestean 65 jier, ek mei noch ien orisjiniel lid: Frank Kraaijeveld.

Ik mei graach oer dat typyske Bintangs lûd. De rauwe sang fan Frank, de ynbanniger lieten songen troch Dagmar, de hearlike strakke drums wêr't elke klap der ta docht en myn favorite lûd de slidegitaar.

Se brâne der flink op los mei de iene nei de oare "hit", want echte hits hawwe se mar in pear hân. 

Bintangs stoppet der mei, dit sil de lêste kear yn Fryslân west ha.

Yn 1982 seach ik se foar it earst yn it Dielshûs yn Wommels en ik seach se totaal tenminste 14 kear yn Wommels (4 kear), Bolwerk (3 kear), Iduna, Sint Anne (2 kear) Bakhuzen, Warkum, it Hearrenfean en Annen.

Ten Years After haw ik yn 2011, 2019 en no yn 2026 sjoen. 

It wie in moaie jûn mei gesellige entûsjaste minsken en ûnder in prachtige stjerrehimel fyts ik mei nocht op dy hiel betide sneintenacht nei hûs

Bintangs

Ten Years After

Tusken Hallum en Hantumhuzen en Jouswier

 

Je kinne net altyd tusken de griene lannen fytse

en de jarrelucht rûke.

Soms is it goed om te sjen hoe griis it op oare plakken is

Tusken Hallum en Hantumhuzen 

tusken Burdaard en Ferwert

en tusken Metslawier en Eastrum sjocht it der oars út

Moaie dykjes en maoie paadsjes

En moaie tsjerkjes dat dan ek wer

Burdaard

Burdaard

Hantumhuzen

in moai fers mei mar ien lestich wurd

Yn Nijewier wurdt deselde dichter betocht

Koppich en rjochtlinich wie hij

Jouswier rint dea, dêr hawwe wij efkes sjoen

Yndie in deade boel dêr

de reinwetterbak op it tsjerkhôf dêr

It earste

 Ik bin der hielendal klear mei

Dy berjochten en ferhalen oer earste ljipaaien

Wat in freeslik spultsje is dat

dat sykjen om it earste aaike

Dat fyn ik net omdat se sels net fine kin

nee, dat komt fan dy berjochten yn de krante

Ik sjoch foto's fan bern 

dy't it earste ljipaai fûn ha

Ja seker, oan de hân fan heit

dy't sels it earste foar grutte minksen net fine kin

en dus op syk giet nei it earste aai fûn troch in bern

(mei de eagen fan in folwoeksene)

Ja seker fertel mij wat.

Nep, fake, besoademiterje

en de krante der mar berjocht oerdwaan.

Mango(not)

Ik lês dit yn de krante

De gestegen populariteit van de mango is overigens minder goed nieuws voor de planeet. 

Voor de teelt van de vrucht wordt veel water verbruikt. 

Uit data van het RIVM blijkt dat voor een portie mango van 80 gram zo'n 30 liter water wordt gebruikt. 

Dat komt overeen met 2,5 minuut douchen.

Met het vervoeren van een kilo mango wordt zo'n 1,5 kilo CO2 uitgestoten. 

Ter vergelijking: bij een kilo appels is dat maar 0,5 kilo.

Dus is myn goeie rie,

net mear mango's ite

Fuort

Wêr binne dy letters?

wêr binne dy wurden?

wêr is it gedicht?

Wie it de wyn?

wie it de rein?

wie it net wetterticht?

in treasteleas stikje metaal

dat is wêr't ik no fan baal

ik wol hjir graach nije poezij

oer de iisbaan en de riderij

ik wol wurden dy't wetterfûgels beskriuwe

ik wol wer teksten dy't hjir foar altiid bliuwe

Biljerte

 

Dit is ien fan de twa biljerttafels yn de Oude Pan yn Snits

Se stean op de boppeferdjipping

Yn de regel is it twa kear yn it jier it stiidtoaniel

foar 6 amtners fan de gemeente Snits

5 meitsje no thús fan elke oplossing in probleem

want dat sit der no ien kear yn

Ien wurket noch bij de gemeente

en dat te merken.

6 man, ien kompetysje

De earste patij win ik

15 beurten en 4 punten

Dêrút kinne jimme konklusearje

hoe goed dy tsjinstanner west hat

De oare 5 partijen ferlies ik, mar meitsje folle mear punten

Ik haw talint, dat sizze dy oaren net,

mar ik sjoch it se tinken.

In talint dy't gewoan ûnderoan begjint

Ik wurdt 6de.

Meastal bin ik 4de of 5de

ja sels in tredde plakje foel mij al kear ta

Earder in talint dus

Oarloch

 
In opmerklike "oprop" fan ien fan de stikjeskriuwers yn de LC

It is oarloch yn de wrâld en dêr moatte wij as Fryslân op yn spylje

mei it ûntwikkeljen fan oarlochsmateriaal.

Alteast sa lês ik it.

Yn de goeie tiid stimde ik PPR

en dy dat binne pasifisten.

Dy sille nea har gewin helje wolle út oarloch

Ut it argyf

Twa bedriuwen yn Wommels hawwe oars wol levere oan de minister fan Oarloch

Wij hawwe it oer ein jierren 50 begjin jierren 60

Utior wie de foargonger fan KMA

Ek dy leverden in soad materiaal yn legergrien oan Definsje

Muzykwykein

Tongersdei wie ik bij Claw Boys Claw yn it Bolwerk yn Snits

Better wurdt foarearst net tocht ik doe't nachts doe't ik nei hûs fytste

In moai ôfskiedskonsert fan dizze band dy't ik 9 kear live sjoen ha.

Foar de freed haw ik in kaartsje foar poadium deBeatriks

Trije bands

Wat in moaie muzykjûn wer.

Allegear leafhawwers 

dy't net kletse mar nei de muzyk sjogge en harkje

Ik sil jim de filmkes besparje

want de punk fan it Dockumer Lokaetsje 

is foar de echte leafhawwer

The Ex sjoch ik foar it earst en in ik bin ferrast.

Wat in hearlike soaund is dat

Yn de LC fan moandei it ferhaal fan dizze lokaasje 

en fan dizze jûn

Fotogenyk

 

Ien foto fan SDS yn de LC fan moandei

Pieter Sytsma stiet der op as SDS-er

It publyk stie yn de lijte fan de kantine

Op twa, letter trije nei.

Dy twa stean op de foto.

Sa'n jas haw ik ek, 

sa'n burd ek

Stoarmbaan

Snein nei Koatstertille west. 

In survivalrin mei mar leafst trije pakesizzers 

dy't oer 5 kilometer moai wat hindernissen oer klauterje en beklimme moatte. 

Mei in soad konsintraasje 

mar ek mei genôch wille litte se sjen 

dat se trochsette kinne. 

Wat in sport en wat kinne je it dêr moai folge op de fyts. 

In spektakel mei 1500 dielnimmers en tûzenen taskôgers. 

Us soan Tsjerad die ek mei, mar dy die wat mear kilometers

Roan

Nyck mei Roan

Nyck

Roan en Nyck

dêr hinget Samme

dêr rint Samme

Jellie frege nei ofrin at ik ek herinneringen hie oan it leger

Nee dus. 

De stoarmbaan wie makliker

Natoer is de baas

Wij fytse dizze wike nei Wytmarsum

Jellie wol nei it Griensintrum

en dêr bin  ik noch nea west.

Dat wol ik graach sa hâlde

dus fyts ik in slach troch it doarp en troch it Flietster Bosk

Mei bijsûndere belangstelling sjoch ik it grien lizzen

en meitsje wat foto's

"De natoer is hjir baas" ropt in draver 

dy't mij foto meitsjen sjocht

Hij hat gelyk en dat fyn ik moai

Muzyk op freed

Ek freedtejûn  op stap foar n machtich moaie muzykjûn.

Op nei de Blokhúspoarte

Net om te sitten mar te stean 

en te harkjen nei dizze bands

The Attic, dat binne fjouwer froulju

dy't  rock spylje en sielsgelokkich binne 

dat sij op dit poadium stean foar sa'n publyk

It lêste nûmer is Paranoid fan Black Sabbath

en lit dat no in nûmer wêze

dat bij mij fantastyske jeugdherinnerigen opropt.

In Black Sabbath deskundige frege him ôf at dit Maywood is.

Nee, kin ik him sizze.

Ik bin bang datsto alles dûbel sjochst, 

want Maywood dat binne der mar twa

en sels dat binne al twa tefolle

Nei dizze opwaarmband komt it Dokkumer Lokaaltsje

Dêr moat je fan hâlde, want dat is punk op syn best.

Ek in fermaak om nei te sjen 

Sij sjonge hjir oer de Freule fan Wommels

It absolute hichtepunt fan de jûn is it optreden fan The Ex

Ik haw se noch nea earder sjoen, 

mar wat in hearlike sound en wat leuk ek om nei te sjen

mei in gitarist dy't de stappenteller oan hat 

en noch gau efkes syn 10.000 stappen helje wol

in gitarist dy't in kiste fol reau mei hat 

en út syn gitaar allegear lûden hellet

dy't ik nea earder hearde

en in sjonger, sa moai, mei safolle emoasje

HEARLIK

It is dien

 Wat wie it bijsûnder tongersdei yn it Bolwerk. 

In sjonger dy't lichaamlik skjin tenein liket, 

mar noch in stim hat dy't rockt as nea earder. 

Hij wol noch sa graach de jonge rocker wêze, 

hij wol noch sa graach dy seal efkes yn te sjongen tusken al syn fans. 

Mar hij bliuwt hingjen op de râne fan it poadium, 

mei in gefoel fan 

'wat doch ik hjir en hoe kom ik hjir wei' 

De lêste nûmers moat hij sittend folbringe 

mar wat bliuwt it ynponearjend. 

earlike band dy Claw Boys Claw, 

dy't ik yn 1984 foar it earst seach yn Wommels 

en no foar de njoggende en lêste kear.

Respekt om it sa lang fol te hâlden. Ik sil se misse

Bauke Koster, in muzykfreon út Harns

makke in oantal prachtige foto's 

dy't safolle fertelle

Jonkerslân

 It is wat mei dy 'útdagingen' fan mij.

Fytse yn alle postkoades fan Nederlân is ek sa'n ding

Net dat ik dêr alle dagen mei dwaande bin

net dat ik der net fan sliep

mar at er in kâns is om noch in postkoade ta te heakjen oan it totaal 

dan sil ik it net litte

Sa as dy iene dêr yn de buert fan it Hearrenfean

En sa sjocht it der no út, nei in dei fytse yn súdeast Fryslân

Yn Fryslân noch sân te gean.

allegear yn it noarden

Hylpen

 Museumhindeloopen hat in dochmiddei foar de bern fan 6 oant 12

Wij hawwe dy dei ien pake/beppesizzer op 'e noed

en freegje in twadde at hij ek mei wol.

Troch Hylpen rinne mei bern, 

lâns de haven en troch de lytse strjitsjes

is al in fermaak op himsels

In slach bij it strân del, 

levert al wer in heale pûde fearren en oare r....soai op

Yn it museum hawwe de bern lekker dwaande west

en komme mei in sels opkleure draakje thús

Wij kinne ús fernuverje oer de rike hystoarje fan Hylpen

yn inn krekt fernijd, moai modern museum