Boek

 

Ik haw mij kostlik fermakke mei dit boek.

Koarte ferhalen oer minsken en sitewaasjes

Ofstappe

 

De Slachte dêr binne se in moai skoft oan de gong west.

De dyk tusken Lollum en Jûbaard wie in skoft ticht

Wij kinne der no wer lâns.

Mar, wij moatte ôfstappe

De dyk is bedekt mei grutte izeren platen

en dy lizze der kreas bij.

No stap ik meast net ôf at ik sa'n boerd sjoch

mar hjir is it ek mear as ûnnedich.

In stik fan 500 meter giet it om

500 meter platen en wij soene ôfstappe moatte?

Stille sneon

 Ik mei sneons graach in kar ha

Wat sil ik dwaan, wêr sil ik hinne?

Hjoed is it gjin lestige kar.

Der is neat te dwaan.

Alles, fan wege it waar skrast.

Utsein Bolstjurrich, strjiteater en wat muzyk

Dan dêr mar hinne

Strjitteater is net myn ding

en it muzykprogramma fyn ik matich

Wat lichte muzyk allegear

mar ik lit mij mar wat ferrasse

Ik sjoch Nancy en de Sinatra's (dat swingt)

ik sjoch Mr en Mrs (of oars om, dat sil hast wol)

ik sjoch Mayte ( moaie stim, mar wat wat dreech hjoed)

en ik sjoch

Ek noch noflik efkes praten mei Riemer, mei Ruurd en mei Diny

Ik bin krekt foar de bui thús

Harkje

Noch ien kear  Eppie Dam, 

dy't no yn it bosk leit bij Sondel yn de buert.

In prachtich stikje yn de LC fan doe

wêr't ik it no noch altiten mei iens bin

en wêr't ek myn argewaasje sit bij optredens

Us heit wie in myld. geduldich en ferstannich man, mar guon dingen koe er him ôfgryslik lilk om meitsje:

in beroerde hân fan skriuwen by dokters en notarissen,

sleau taalgebrûk by dûmnys en politisi,

staverings- flaters by journalisten en reklame- makkers,

in minne útspraak by kabaretiers en deklamators,

false noaten by musisi en lietsjesjongers.

Mar gleon/poer/kûgels/dûm (streekje neat troch, want alles is fan tapassing)

waard er as minsken op 'e planken stiene

en der waard trochhinne praten troch de seal.

Read fan ynhâlden opsternatens koe er wurde.

Soms sei er der wat fan, mar syn jûne wie bedoarn.

wie it lvkwols donderien.

Yn de Drachtster Tawaai wie ek sa'n jûn

mei lju dv't net it fatsoen hiene en harkie nèi de sang en muzyk

tusken de literêre bedriuwen troch.

No wie it op dy jûne net riocht dúdlik

oft it yndie om in optreden as sadanich gie

of inkeld mar om muzikaal behang,

mar goed, Bouke-makke him lilk.

Hy sei der neat fan, mar syn jûne wie bedoarn.

Je soene ferwachtsie dat minsken

dy't de muoite nimme en gean nei in foarstelling ta,

ek benijd binne nei wat de spilers foar it fuotljocht bringe.

De praktyk is oars.

In wykmannich lyn hie Doede Bleeker in optreden yn jeugdsosië- teit It Haske yn Balk.

Troch ûnderfining wiis wurden of net,

mar hy makke fantefoaren in ôfspraak mei de jongerein.

Ik sitearje út De Balkster: ,,Jim mutte wel stil weze, anders bliif ik liever thús."

In pear minuten nei it skoft Doede kaam net langer boppe de drokte út

en klapte syn gitaar yn 'e koffer:

,,Ik bin nyt un skoalmeester dy't de hele tyd seit dat iim stil weze mutte.'

Op slach hie er it jongfolk rêstich en koe er fierder mei syn programma.

Hy sei der wat fan, en syn middei wie goed.

Op 'e weromreis fan Drachten nei hûs ha ik my ôffrege

wêrom't ik net it lef hie

en sis lûdop tsjin dy pappegaaien yn De Lawei

dat se har de snaffel hâlde moasten.

Geandewei dit stikje is it my dúdlik wurden.

Yn tsjin- stelling ta Doede Bleeker bin ik á1 in skoalmaster,

en foar in skoal- master is der neat minder

as skoaltsjeboartsje bûten de lesoeren om.

Mar it hie al wêze moatten.

Dat ik hjir myn twadde kâns gryp yn e krante,

makket fan my in held op sokken.

Ik sis der noch wat fan, mar myn dei koe better.

Dat immen him opwynt oer gebrek oan belangstelling fan it publyk foar in optreden, komt noch mar selden foar.

De lêste kear dat ik it meimakke

wie op in literêre manifestaasje yn Froubu- orren,

doe't Bouke Oldenhof wyt weiluts fan argewaasje

oer it gedrach fan Fryske kulturelen

EPPIE DAM

Stikje yn krante

Yn de jierren 90 wie Eppie Dam stikjeskriuwer bij de LC

Alle wiken mocht skriuwe wat him dwaande hold.

Ik wie in grut fen fan syn skriuwen

en bewarre hiel wat stikjes dy't yn myn plakboek kamen

Mei de moderne technyk kin in de tekst fan dy stikjes sa oersette nei Word

Dit fûn ik doe prachtich en no noch

Inkeldris krij ik him sa yn hannen.

mar ik ha him leaver yn 'e bus.

Ik mei mysels der graach yn oefenie: sien hoelang't ik him dêr lizze litte kin.

Krekt dwaan as taal ik der net nei,

mar ûnder- tusken spoeket er my algeduerich yn 'e holle om.

Langer as in pear minuten hâld ik it net fol.

Sa gau't er der is, moat ik him ha.

Hoasfuotling rin ik it paad del.

De krante.

De krante giin mich sil ik mei de krante deaslaan,

al is er firtiin dagen âld

Der fiouwer blanke preien vn bewuolie is in oar ferhaal.

Glêzen, bekers. kandlers, skimerlampen yn ferpakke? Kin.

Rikke iel wurdt dubieus.

Wol wer op 'e tafel lizze as de bern op skoalle fervje.

In grutte hoed fan meitsje mei in punt.

Of - as men it doarre soe - de roppert mei beskermje

as men by de Mont Ventoux del fytst: de krante op it hert.

Meastentiids ha ik gelyk.

Dan giet de brân deryn en lês ik it haadartikel út,

Likegoed tear ik him netsjes yninoar,

alle kearen foar't ik him oan kant lis.

Want ik krij de krante geregeld wer

Krantlêze is as kaugum kôgje.

Earst is it skerp en it prikkelt.

Mar as men langer kôget, wurdt it kôgjen om te kôgjen.

Men krijt it út 'e mûle en draait in baltsje.

Kôget opnij.

Draait in baltsje en plakt it ûnder de tafel.

Kôget opnii en opnij.

Dan is de smaak derôf en men spuit it út.

Mar noait ferachtlik.

De bêste manier om de krante te lêzen is:

úteinsette mei de dingen der't men gjin doel oer hat

en dy't jin winliken net ynteressearie.

Of - ek in goeie manier - men lêst de krante fan foaren nei achteren.

Ik kin it beide net.

Nei it haadartikel en it aktueelste nijs blêdzje ik streekrjocht nei de side Keunst en Kultuer. Dêrnei doch ik Sport, Opiny, Tsjerke, Underwiis en Famyljeberjochten.

En fierder fladderje ik troch de krante as in flinter troch de simmer.

Der is mar ien goed plak om de krante te lêzen: by de keukens- tafel.

De keukenstafel is in houten tafel dy't op poaten stiet.

In swiere, ikehouten tafel sûnder kleed.

Ik meitsje it bled rom en lis de krante derop.

Under it lêzen fan de earste alinea fan it haadartikel rólje ik in sigaret.

Ien alinea is genôch om nei te gean wa't it skreaun hat, wylst ik it floeike wietmeitsje.

Mar it moaiste plakie foar in alde krante is de doaze.

De kertonnen doaze foar de âlde kranten.

Dy't it formaat hat fan de krante sels.

Dy't men tichtbynt mei in touke.

Dy't men op sneontemoarn, as it de dei fan âld papier is,

by de dyk delset.

Ticht by de bus, dêr't men in oere letter al wer hinne toffelt.

De krante.

H usgenoaten dy't de krante ferroppe, wiis ik terjocht.

En as it moat, bring ik him wer op oarder.

Ek al ha ik him út.

EPPIE DAM

Seine of reine

 

Dit buordsje hinget earne oan in hûs yn de Súdwesthoeke.

Ik soe dy bewenners freegje wolle

feroarje 'zegen' mar yn 'regen'

dêr hawwe wij op dit momint mear oan.

Rocky

 Dit fyn ik in moai "weetje"

It giet oer Rocky, de hit fan Don Mercedes

 Boarne: jierkalinder 

Limboarch

Wij binne it wykein yn Limboarch

It is dêr waarm en je moatte it gewoan rêstich oan dwaan.

Mar der is noch wol in doel te heljen.

Wij moatte noch nei de gemeenten Kirchroa  en Zumpelveld

en at  wij werom binne yn ús sjalet

dan hawwe wij der 80 kilometer opsitten

De lêste twa oerkes binne te waarm

mar dat komt ek omdat wij wachtsje wolle 

op Jort van Zutphen út Weidum

Hij draaft it Pieterpad.

500 kilometer lang en dat oan stik troch.

Tongersdeitejûn om 18.00 oere fan start

en hij wol sneintejûn foar tolven oankomme

Wij kinne him folge fia in trach.

en sykje plak bij it smelste stikje fan Nederlân.

De grins fan Belgie en Dútslân lizze hjir 4,4 kilometer bijelkoar wei

Dit is kilometer 453, noch 47 te gean

Hij wie rom op tiid op de Pietersberg

Noch 15

Om fuort mar mei de doar yn hûs te fallen,

nei in wike fytsen yn Brabân, Limboarch en in stikje Seelân,

ik bin in moai ein op wei no op de "alle gemeentenfytstocht"

Noch 13 yn Súd Hollân

noch 1 yn Noard Hollân

en as aller lêste Skiermuotseach noch yn Fryslân

Turf

Ik brûkte dizze wike in kear de útdrukking

'hij is twa turven heech'

Tafallich of net, hjoed lês ik in artikel oer turf

It stiet yn it tiidskrift "Genoeg"

Gjin ûnskuldich middel om groei goed te dwaan

Yn Nederlân bij meardere lokaasje 

wêr't je turffrije potgrûn keapje kinne

Yn Fryslân binne twa dy't yn de buert fan turffrij komme

Into the Grave

 Sneon wie ik yn Ljouwert

Into the Grave

2 jier mist, dus wurdt it wer tiid.

Wat in bijsûnder moai metalfestival

en dat sa ticht bij.

Fan healwei twaeen oant acht oere

haw ik in ferskaat oan metal en hardcore foarbij kommen sjoen

Yndrukwekkend is it optreden fan 1914

in band út Ukraiine.

Sij binnne op toernee troch West Europa 

om oandacht te freegjen foar harren sitewaasje en 

West Europa tank te sizzeen foar de stipe

'Fuck war, fuck Poetin"

Plak

Wêr gean je stean bij in groepsfoto

en wêr gean je sitten bij in gearkomst

it skynt sa te wêzen dat 

hoe't je binne dat bepaalt.

Stean je graach yn de belangstelling

dan gean je foaroan en yn de midden stean bij in groepsfoto

Bin je wat beskiedener,

dan sykje je in plakje links, rjocht en efteroan

Yn in boek fan Japke D Bouma

stiet in stikje

oere it bêste plakje yn de klas froeger 

en miskien no noch wol

Dat skynt rjochts efteryn te wêzen.

Moai sa, want yn myn herinnering

siet ik dêr altiten 

Dy krigen it minst in beurt

en dêr waard it minst opletten

It earst de beurt krije wie fansels in alder minste

At it alfabetysk op foarnamme gong

wie ik de sigaar

mar gelokkich

it meast wie de efternamme bepalend.

Brandwacht

De "grapkes"yn de Ljouwerter Krante

op side 3 fyn ik meast net super grappich.

Dizze wol

Geert

Ik fyts troch Easterein

Dêr rint Geert

Geert is Geert Hiemstra

Mei syn bekende stevige stap

en wat sluven yn de hân

Geert is altiten yn foar in praatsje

"Bij de post Geart?", freegje ik him

"Ha, ha", seit Geert

"Dêr hat immen jierdei west, 

dêr binne twa ferline wike troud 

en dêr binne twa 60 jier troud.

Dy moatte al efkes in kaart ha.

It sit sa, doe't Gatske der noch wie

sei se faak tsjin mij 'at ik der net mear bin

krijt nimmen mear in kaart tink ik'

Dat wie earst ek wat sa, 

mar ik tocht op in bepaald momint 

dat moat oars. 

No doch ik it krekt sa as at Gatske ek it dwaan soe"

Respekt Geert, ik fyn it geweldich

wat sil Gatske grutsk op dij wêze

Wij hawwe it fansels efkes oer Feyenoord

Gjin ferskil fan miening

In oare trainer is better

Wij hawwe it efkes oer de rin4daagse

Dêr seach Geert wer nei út,

mar in medysk sinjaal sloech hij net yn de wyn

Net rinne wie better

No is hij wer fit

It soe no wol wer wurde kinne

 

Van P

 

Snein, oan de ein fan de middei

wurd ik bliid ferrast mei dit berjocht.

Wa't der ek trainer wurdt

minder as van Persie liket mij net mooglik

Wij meitsje wer kâns....

Koekoek

Jan Germen Geertsma hat dit moaie stikje út de krante fan 50 jier lyn op Facebook setten

50 jier wurde der yn de twadde keamer fragen steld oer "de grutte dyk"

en 50 jier letter lizze se der.

Ik bin foaral benijd wat it antwurd fan Tjerk Westerterp west hat....

Okke de Helte

Iepen loftspul Okke Hel yn Wytmarsum

It wurdt Okke de Helte is lang genôch

It is plat, it is geëamel en fierders fan alles de helte.

Wij binne it gelokkich iens. 

Yn it skoft nei hûs  

It briefke  foar de Gouden Gurbe mar net ynlevere 

 

 

Mei Tihaisha

 It is sneontemoarn  in oere as 10

wij sitte op in kamping mei "de hiele famylje"

fan Jelly har kant

"Ik helje wol efkes twa kranten"

in eintsje fytse liket mij net ferkeard.

"Mag ik mee", seit Tihaisha

in nichtje fan 6,

 dy't ik twa kear yn it jier sjoch.

"Ja seker wol, 'mei it fan dy mem?"

Mem jout oan dat sij goed fytse kin 

en at it totaal 14 kilometer is, dan kin se dat wol?"

Dus fyts ik mei dat famke fan 6 nei Stienwyk

ûnderweis lêst sij mei foar

wat foar nammen der allegear op de boaten stean

want 6 jier dan kinne je al wat lêze

Wij fytse mei gemak nei it sintrum.

"In ijsje of wat drinken"

Wij gean nei bakker Bart foar wat drinken.

Ik hoech net te sizzen wêr't wij werom lâns moatte

Se wit it noch presys, ek yn de stêd.

Underweis hâlde wij noch in monumintenstop.

Ek dêr is wer wat te lêzen

Wij fine it beide in prachtige moarn

Ferfolch Durk en Siemy yn it Reade Hynder

Yn Diggelfjoer fan juny haw ik in ferhaal skreaun oer Durk en Siemy Douma, 

oer harren tiid yn it Reade Hynder yn Wommels.

De skriuwromte is beheind yn Diggelfjoer, 

dêrom  noch wat oanfullende tekst en wat stikjes út kranten 

Ut dy stikjes  docht bliken dat der gâns in ferskaat oan aktiviteiten wie doe

Jimbar

 Tiisdeitemoarn goed 10 oere,

twa minsken sitte op it terras foar de Jimbar

In man en in frou

Jimbar is ticht mar de doar stiet iepen

Goed 25 jier begong harren avontoer

In brún kafee yn Wommels oan de Terp

mei in namme 

wêr't de nammen fan de hiele famylje ynsit

Jeroen Ina Marco Brouwer Anne Remco

Mei Marco en Remco yn harren hert tichtbij

is der no in ein kommen.

Anne, Ina en Jeroen stoppe der mei.

Hjoed of moarn of oaremoarn

giet Jimbar yn oare hannen

Noch wat opromje en dan 

ôfskie nimme fan Jimbar, 

dat dogge se tegearre

Anne en Ina

op tiisdeitemoarn om 10 oere op it terras oan de Terp

Taheakke

Moandeitemiddei sitte se ek op it terras

Efkes útpûste bij it opromjen

Twa fytsers komme lâns en sjogge in terras

dat iepen is op moandei

"Meie wij wol twa kofje" en se jouwe harren del

Ina is reewillich en set in bakje foar harren

Ode

 

It hat efkes duorre

mar it boerd op it trekpaad is fernijd.

It kin net better

Ode, in fers fan R.R. van der Leest

It giet oer de fyts

Myn OR koade gedicht hat in heal jier syn wurk dien

11 stêdentocht 1976

Hjoed is de fyts 11 stêdentocht.

Jellie docht mei. 

Moedich at je gewoanwei op in E-bike sitte

Tsjin ienen is se yn Wommels, noch 100 te gean

Syb is wakker bliid 

It Reade Hynder bestiet 150 jier

en der dûke allegear foto's op

Sa as dizze fan 1976,

at ik foar de tredde kear de 11 stêden tocht fyts

mei Pieter Sieswerda, Rein de Boer, Riemer Tamminga en Henk Zijlstra

In sjurt fan it Reade Hynder oan